Bewegwijzering in ziekenhuizen is grote uitdaging

Signburo mag dan wel gespecialiseerd zijn in het aangeven van routes, de bewegwijzering in ziekenhuizen is toch een zeer uitdagende opdacht. Johan Lambrechts van Signburo weet er alles over. Hij benadrukt het belang van bewegwijzering in de ontwerpfase.

Natuurlijk zijn er gelijkenissen te zien tussen verschillende ziekenhuizen. Bepaalde kenmerken die eigen zijn aan ziekenhuizen en bijna in alle klinieken of zorginstellingen terugkomen. Maar er zijn minstens evenveel verschillen waar te nemen. En het zijn die verschillen die ervoor zorgen dat elke case apart bekeken en uitgedokterd moet worden. Het one-size-fits-allprincipe is dus niet bruikbaar. Door de omvang en complexiteit van de gebouwen is het een van de moeilijkste opdrachten die een bewegwijzeringsfirma kan krijgen.

 

Vier soorten gebruikers

"Een van de zaken die de bewegwijzering in een ziekenhuis zo moeilijk maken, is het feit dat er vier soorten mensen over de vloer komen: patiënten, bezoekers, personeel en leveranciers. De eerste twee groepen kunnen bij een bezoek aan een ziekenhuis wel wat stress ervaren. Ze willen niet bezig zijn met de weg te zoeken. Ze moeten goed begeleid worden tijdens hun aanwezigheid", zegt Johan Lambrechts.

 

Routes werken

De uitdaging in bewegwijzering is dat er verschillende start- en eindpunten zijn. "De weg uitleggen van punt A naar punt B is makkelijk", zegt Johan Lambrechts. "De weg van punt B naar punt C is al een pak moeilijker, en zeker als er ook naar punt Z moet gegaan worden. In veel bewegwijzering loopt het dan mis en wordt er voor de makkelijkste weg gekozen, namelijk: ga terug naar punt A en vertrek van daaruit naar punt C." Ziekenhuizen worden ook alsmaar complexer. "Dat maakt dat je een aantal systemen kan gebruiken, maar bij zeer complexe gebouwen werkt alleen het systeem met routes goed."

 

Herkenningspunten

Belangrijk bij het vinden van de weg zijn herkenningspunten. "Zo beschrijf je toch ook de weg aan iemand: 'sla linksaf bij het tanstation, rijdt rechtdoor tot aan het stoplicht'", zegt Johan Lambrechts. "Het belang van dit soort herkenningspunten wordt in ziekenhuisomgevingen vaak onderschat. Het is daarom enorm belangrijk dat dit soort 'landsmarks' worden aangebracht. Dat kan vanalles zijn: een kunstwerk, een opvallende print op de muur, ... Als de patiënt zo'n landmark herkent, weet hij dat hij op de juiste weg is."

 

Kleuren

Nog een veelgebruikte techniek is het gebruik van kleuren. "Daarbij is het belangrijk om kleuren toe te wijzen aan een locatie, niet aan een activiteit. Zo kan je bijvoorbeeld alle wachtzalen dezelfde kleur geven. Een afdeling met een bepaalde kleur verbinden, is dan weer geen goed idee. In een ziekenhuis veranderen de activiteiten soms zeer snel. Het ligt het meest voor de hand dat er met één kleur gewerkt wordt voor de routes (consultaties, diensten, ...), één voor patiëntenkamers en één voor al de rest."

 

Digitaal

Nu alles digitaal wordt, kunnen ziekenhuizen en woonzorgcentra natuurlijk niet achterblijven. "We zien dat sommige ziekenhuizen werken met een mobiel digitaal systeem. Daarbij kan de patiënt via zijn smartphone zijn route zoeken. Daar moeten we toch voorzichtig mee zijn", zegt Johan Lambrechts. “De meeste van die systemen werken op basis van een plattegrond en dat werkt voor de meerderheid van gebruikers niet. Andere systemen, bijvoorbeeld op basis van real-time positionering, zijn dan wel beter maar op hun beurt weer zeer duur. Digitale infoborden zijn wel interessant als bestemmingen dagelijks of wekelijks wisselen. Zo hebben we bijvoorbeeld zelf een touchscreenapplicatie ontwikkeld waarmee bezoekers eigenhandig hun bestemming kunnen opzoeken.”

Johan Lambrechts benadrukt wel dat de Digital Signage best bekeken wordt in functie van de algemene bewegwijzering. “Bespreek dit dus zeker met uw bewegwijzeringsspecialist en niet enkel met uw leverancier van schermen. Hardware is één ding, maar vooral content en functionaliteit bepalen het resultaat”, aldus Johan Lambrechts.

 

Routeplanners

Wel een goed systeem zijn voor Johan Lambrechts de routeplanners die je digitaal kunt opvragen. "Op een touchscreen in de inkomhal vul je een dienst of een arts in en je krijgt meteen de route die je moet volgen. Belangrijk daarbij is dat de terminologie van de patiënt gebruikt wordt. In plaats van nefrologie of cardologie zal je daar dus nierziekten of hartziekten zien staan."

 

Bewegwijzering al in de ontwerpfase

"De meest ideale situatie is dat er al aan bewegwijzering gewerkt wordt nog voor het gebouw ontworpen wordt", zegt Lambrechts. "Zo kunnen de bouwheer en de architect de verlichting afstemmen op de bewegwijzering. Zeker wanneer je ook digitaal gaat werken, is dit een belangrijk voordeel op het vlak van bekabeling. Maar ook schilderwerken en bewegwijzering kunnen op een esthetische manier gecombineerd worden."

Kortom, bewegwijzering is heel wat meer dan hier en daar wat bordjes plaatsen. Het is een materie waarover best al in het prille begin wordt nagedacht.